Pierwsza pomoc to szybkie, zorganizowane działanie prowadzone przez osoby (osobę) z otoczenia ofiary nieszczęśliwego wypadku. Sprawne udzielenie pierwszej pomocy ma bardzo często decydujące znaczenie dla dalszych rezultatów leczenia i bardzo często decyduje o życiu osoby poszkodowanej. Pierwszej pomocy zwykle udziela się na miejscu wypadku. Jeżeli świadkami wypadku jest więcej osób, jedna z nich powinna objąć kierownictwo nad akcją ratowniczą, do czasu przybycia pomocy fachowej.

Pamiętaj!

Każdy świadek zdarzenia, w którym stan zdrowia lub życia innej osoby są zagrożone ma obowiązek udzielić jej pierwszej pomocy.

Postępowanie osoby (osób) powinno wyglądać następująco:

1. ocena zaistniałego zagrożenia dla życia poszkodowanego
2. sprawdzenie tętna
3. sprawdzenie oddechu oraz drożności dróg oddechowych
4. ocena stanu przytomności
5. ustalenie rodzaju urazu
6. zabezpieczenie chorego przed możliwością odniesienia dodatkowego urazu lub innego zagrożenia
7. wezwanie pomocy

Podczas oczekiwania na przyjazd fachowej pomocy medycznej pamiętaj o następujących zasadach:

Zasada 1
Jeśli poszkodowany jest przytomny, rozmawiaj z nim i staraj się go uspokoić. Zbierz najważniejsze informacje: zapytaj o nazwisko i przebieg wypadku, a jeśli poszkodowany jest zdezorientowany, opisz krótko sytuację, w której się znalazł. Informuj poszkodowanego, co w danej chwili robisz i dlaczego.

Jeśli poszkodowany jest nieprzytomny, także mów do niego, gdyż w każdej chwili może nastąpić powrót świadomości.

Zasada 2
Wysłuchaj, co poszkodowany ma do powiedzenia. Może martwi się materialnymi szkodami, może chce kogoś powiadomić o wypadku? Traktuj poważnie pytania i wypowiedzi poszkodowanego.

Zasada 3
Nie zostawiaj poszkodowanego bez opieki, nawet jeśli jest przytomny. Jego stan może się nieoczekiwanie zmienić.
Jeśli jest więcej osób poszkodowanych, zaangażuj świadków wypadku i osoby postronne do udzielania pomocy. Najlepiej, gdy każdym poszkodowanym zajmie się jedna osoba. Możesz odejść od poszkodowanego jedynie w celu wezwania pomocy.

Zasada 4
Nie przenoś poszkodowanego, gdy nie jest to konieczne. Przenieś go tylko wtedy, gdy dalsze pozostanie na miejscu wypadku zagraża jego lub twojemu życiu, np. w razie zatrucia gazami lub pozostawania na mrozie.

Zasada 5
Nie ruszaj poszkodowanego, jeśli to nie jest konieczne. Osoba, która uległa wypadkowi  powinna wykonywać jak najmniej ruchów. Każdy ruch to utrata energii i większe zużycie tlenu.

Zasada 6
Nie sprawiaj poszkodowanemu dodatkowego bólu, np. sprawdzając, czy może chodzić. Najlepiej czekaj cierpliwie do nadejścia wykwalifikowanej pomocy. Zwykle osoba przytomna przyjmuje pozycję najwygodniejszą lub sprawiającą najmniej bólu. Nie przekonuj jej, że powinna zmienić tę pozycję.

Zasada 7
Chroń poszkodowanego przed skrajnymi temperaturami. Siedząc lub leżąc na ziemi bez ruchu, poszkodowany szybko traci ciepło. Przykryj go ubraniem, kocem lub specjalną folią. Pamiętaj, aby w czasie upału chociaż głowa poszkodowanego znajdowała się w cieniu.

Zasada 8
Nigdy nie podawaj poszkodowanemu nic do picia i jedzenia, nawet gdy o to bardzo prosi. Poszkodowany w wyniku poważnego wypadku może zwymiotować pokarm lub napój. Niebezpieczeństwo polega na tym, że wymiociny mogą dostać się do dróg oddechowych. Ponadto nakarmienie i napojenie poszkodowanego może przeszkodzić w dalszych czynnościach ratowniczych, np. przy znieczulaniu do operacji.